Praca w czasie upałów – wyzwanie dla każdej branży
Letnie fale upałów w Polsce stają się coraz bardziej intensywne. Dla milionów pracowników – niezależnie od tego, czy analizują dane w klimatyzowanym biurze, kompletują zamówienia w magazynie, czy realizują prace montażowe w terenie – wysokie temperatury to nie tylko kwestia dyskomfortu, ale przede wszystkim realne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. W 2026 roku temat ten budzi szczególne emocje, m.in. ze względu na wzmożone kontrole Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz trwające prace nad nowelizacją przepisów BHP.
W tym artykule eksperci ITcompare wyjaśniają, jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy podczas upałów w 2026 roku oraz jakie prawa przysługują pracownikom w zależności od specyfiki ich miejsca pracy.
Obowiązki pracodawcy w 2026 roku: Co mówią aktualne przepisy?
Choć w przestrzeni publicznej głośno jest o planowanych rewolucyjnych zmianach w prawie pracy, warto precyzyjnie oddzielić obecny stan prawny od projektowanych regulacji. W sezonie letnim 2026 roku wciąż obowiązują dotychczasowe przepisy Kodeksu pracy oraz rozporządzeń wykonawczych BHP. Oto kluczowe, "twarde" obowiązki każdego zatrudniającego:
1. Profilaktyczne napoje bezpłatnie i bez limitu
To najbardziej precyzyjny i bezwzględny obowiązek pracodawcy. Zgodnie z przepisami, pracodawca musi zapewnić pracownikom nieodpłatne napoje chłodzące (najczęściej wodę), gdy temperatura przekroczy określony próg:
- Powyżej 25°C – przy pracach na otwartej przestrzeni (w terenie),
- Powyżej 28°C – przy pracach wewnątrz budynków (w biurach, halach, magazynach).
Co ważne, napoje muszą być dostępne w ilościach zaspokajających potrzeby pracowników przez całą zmianę roboczą. Przepisy wprost zabraniają wypłacania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za wodę – pracodawca musi dostarczyć ją fizycznie.
2. Sprawna wentylacja i ochrona przed słońcem
Pracodawca ma obowiązek dbać o stan techniczny budynku i pomieszczeń. Oznacza to konieczność zapewnienia sprawnej wentylacji lub klimatyzacji oraz zabezpieczenia okien i świetlików przed nadmiernym nasłonecznieniem (np. poprzez rolety, żaluzje czy folie refleksyjne).
3. Ogólna dbałość o bezpieczne warunki pracy (BHP)
Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. W czasie ekstremalnych upałów oznacza to konieczność monitorowania warunków i ewentualnego reagowania, np. poprzez rotację na stanowiskach pracy czy organizowanie częstszych przerw.
Prawa pracownika: Kiedy można odmówić pracy w upał?
Wielu pracowników zastanawia się, czy przy ekstremalnych temperaturach mają prawo po prostu przerwać pracę. Kluczowy jest tutaj art. 210 Kodeksu pracy. Mówi on, że pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia.
Jeśli w biurze lub na hali panuje nieznośny upał, a pracodawca nie zapewnia wody ani wentylacji, pracownik może zgłosić ten fakt przełożonemu i powstrzymać się od pracy, zachowując prawo do wynagrodzenia. Ważne jest jednak, aby nie była to decyzja samowolna – należy natychmiast zawiadomić przełożonego.
Specyfika stanowisk: Biuro, magazyn i teren
Warunki pracy różnią się drastycznie w zależności od branży. Jak przepisy i dobre praktyki przekładają się na konkretne środowiska pracy?
Praca w biurze (administracja, IT, usługi)
W biurach najczęstszym problemem jest brak klimatyzacji lub jej niewłaściwe użytkowanie (zbyt duża różnica temperatur w stosunku do otoczenia, co prowadzi do przeziębień).
- Klimatyzacja: Choć przepisy nie nakazują wprost instalacji klimatyzatorów, to jeśli temperatura w biurze przekroczy 28°C, pracodawca musi dostarczyć napoje. Wiele firm decyduje się na klimatyzację, traktując ją jako standard przyciągający talenty.
- Praca zdalna: Dobrą praktyką w upalne dni jest umożliwienie pracownikom pracy w trybie Home Office, o ile ich obowiązki na to pozwalają, a w domu dysponują lepszymi warunkami termicznymi.
- Skrócenie czasu pracy: Pracodawca może skrócić godziny pracy lub wprowadzić dodatkowe przerwy. Co istotne, skrócenie czasu pracy z powodu upałów nie może powodować obniżenia wynagrodzenia pracownika.
Praca w magazynie i na produkcji (logistyka, przemysł)
Magazyny i hale produkcyjne to miejsca, gdzie często wykonuje się ciężką pracę fizyczną. Nagrzewające się dachy wielkopowierzchniowych obiektów potrafią zamienić je w trudne do zniesienia przestrzenie.
- Wymiana powietrza: Kluczowa jest sprawna wentylacja mechaniczna lub grawitacyjna.
- Dostęp do napojów: Przy ciężkiej pracy fizycznej samo podawanie wody może być niewystarczające – dobrą praktyką jest zapewnienie napojów wzbogaconych o elektrolity.
- Organizacja pracy: Pracodawcy powinni planować najcięższe prace fizyczne (np. rozładunek dostaw) na godziny poranne lub wieczorne, unikając szczytu upałów między 11:00 a 15:00.
Praca w terenie (budownictwo, usługi komunalne, transport)
Osoby pracujące na otwartej przestrzeni są najbardziej narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych i udar cieplny.
- Próg 25°C: Przypominamy, że na zewnątrz obowiązek dostarczenia napojów aktywuje się już przy 25°C.
- Odpowiednia odzież: Pracodawca powinien zapewnić przewiewną odzież roboczą chroniącą przed słońcem oraz nakrycia głowy.
- Miejsca zacienione: Pracownicy powinni mieć możliwość odpoczynku w zacienionym, chłodniejszym miejscu podczas przerw.
Nadchodzące zmiany: Co przyniesie przyszłość (2027 rok)?
Warto trzymać rękę na pulsie, ponieważ Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej intensywnie pracuje nad nowelizacją przepisów BHP. Projekt rozporządzenia zakłada wprowadzenie rewolucyjnych zmian, które mają wejść w życie od 2027 roku:
- Maksymalny limit temperatury: Praca w pomieszczeniach będzie musiała zostać obligatoryjnie wstrzymana, gdy temperatura przekroczy 35°C. Dla ciężkich prac na zewnątrz limit ten wyniesie 32°C.
- Obowiązek działań technicznych: Przy temperaturze 28°C (dla prac lekkich/biurowych) i 25°C (dla prac ciężkich) pracodawca będzie musiał wdrożyć rozwiązania obniżające temperaturę (np. klimatyzację). Jeśli to się nie uda, skracanie czasu pracy lub dodatkowe przerwy staną się obowiązkiem, a nie – jak dotychczas – jedynie dobrą wolą pracodawcy.
Podsumowanie – na co zwracać uwagę szukając pracy?
Dbałość o warunki pracy podczas ekstremalnych zjawisk pogodowych to doskonały sprawdzian dla kultury organizacyjnej firmy. Pracodawcy, którzy dbają o zdrowie swojego zespołu, nie tylko spełniają minimalne wymogi prawne, ale oferują nowoczesne standardy: od klimatyzowanych stanowisk, przez elastyczne godziny pracy, aż po możliwość pracy zdalnej w najgorętsze dni.
Szukasz zatrudnienia w firmie, która stawia na najwyższe standardy BHP i komfort pracowników? Na portalu ITcompare znajdziesz tysiące zweryfikowanych ofert pracy z różnych branż – od administracji, przez logistykę, aż po nowoczesne technologie. Porównaj oferty i znajdź pracodawcę, który dba o Twój komfort przez cały rok!